Eylül 2023’ten bu yana 29 ilçede gerçekleştirilen denetim, inceleme ve proje kontrollerinin sayısı 2 bini aştı.
Tarihi bir yapıda çatı yenilemek, pencere doğramalarını değiştirmek ya da dış cepheyi boyamak sıradan bir tadilat gibi görünse de, kültür varlığı niteliği taşıyan yapılarda her müdahale büyük hassasiyet gerektiriyor. Bu bilinçle çalışmalarını yürüten KUDEB, tarihi yapıların özgün mimari karakterini ve yapı kimliğini koruyacak uygulamaların hayata geçirilmesini sağlıyor. 2021 yılında kurulan, 2022’de aktif olarak hizmet vermeye başlayan müdürlük, Konak ilçesi dışındaki 29 ilçede görev yaparak Koruma Bölge Kurulları ile yerel yönetimler arasında koordinasyonu güçlendiriyor ve koruma süreçlerinin daha etkin işlemesine katkı sunuyor.
Tüm müdahaleler uzman gözetiminde
KUDEB’in çalışmaları yalnızca restorasyon projeleriyle sınırlı kalmıyor. Kentsel sit alanlarında bulunan tescilli ya da tescilsiz yapılarda gerçekleştirilecek basit bakım ve onarım işlemleri de uzman ekipler tarafından yerinde değerlendiriliyor. Çatı onarımı, dış cephe boyası, pencere doğramalarının yenilenmesi ve derz tamiratı gibi uygulamaların tarihi yapının özgün özelliklerine zarar vermeyecek şekilde gerçekleştirilmesi sağlanıyor. İncelemelerin ardından uygun bulunan çalışmalar için “Onarım Uygunluk Belgesi” düzenleniyor. Yapının kapsamlı bir restorasyona ihtiyaç duyduğu tespit edildiğinde ise uygulamalar durdurularak dosya Koruma Bölge Kurulu’na iletiliyor.
Tarihi çevre de koruma altında
Müdürlüğün denetim alanı yalnızca tescilli yapılarla sınırlı değil. Tarihi bölgelerde gerçekleştirilen altyapı çalışmaları, kazılar, yıkımlar ile ağaç kesimi ve dikimi gibi kültürel mirası etkileyebilecek faaliyetler de KUDEB ekipleri tarafından yakından takip ediliyor. Böylece hem kentte devam eden yatırımların aksamaması hem de tarihi dokunun zarar görmeden korunması amaçlanıyor. Ayrıca izinsiz uygulamalar belirlenerek yasal süreçler başlatılıyor, risk oluşturan yapılarda can ve mal güvenliğine yönelik önlemler alınması sağlanıyor.
İki yılda binlerce işlem gerçekleştirildi
64 personel ve 31 uzmanla görev yapan KUDEB, Eylül 2023’ten bu yana koruma çalışmalarına ilişkin kapsamlı bir faaliyet yürüttü. Bu süreçte 291 basit bakım ve onarım başvurusu incelendi, 281 tescilsiz yapının mimari proje kontrolü yapıldı ve 186 restorasyon projesi denetlendi. Ayrıca 526 izinsiz uygulama hakkında inceleme gerçekleştirildi, 152 yapı için güvenlik denetimi yapıldı. Tarihi alanlarda 178 yıkım, 108 altyapı çalışması ile kazı, temizlik, ağaç kesimi ve dikimi gibi toplam 248 farklı uygulama denetlendi. Bunun yanı sıra ilgili kurumlara iletilmek üzere 196 görüş hazırlandı.
Koruma kültürü yaygınlaştırılıyor
Denetim faaliyetlerinin yanı sıra KUDEB, tarihi yapı sahiplerine bakım ve onarım süreçlerinde teknik danışmanlık da veriyor. Böylece yalnızca yapıların korunması değil, toplumda kültürel mirasa sahip çıkma bilincinin güçlendirilmesi de hedefleniyor. Yürütülen çalışmalar sayesinde İzmir’in tarihi evleri, hanları, camileri, kiliseleri, sokakları ve anıtsal yapıları özgün özelliklerini koruyarak gelecek kuşaklara aktarılıyor; kentin kültürel belleğinin yaşatılmasına katkı sağlanıyor.
